Leave Your Message
วิธีเลือกใช้ระหว่าง UHMWPE และ XLPE?
ข่าวผลิตภัณฑ์
หมวดหมู่ข่าว
ข่าวเด่น

วิธีเลือกใช้ระหว่าง UHMWPE และ XLPE?

2026-04-09

วิธีเลือกใช้ระหว่าง UHMWPE และ XLPE?

UHMWPE: โพลีเอทิลีนที่มีน้ำหนักโมเลกุลสูงมาก

XLPE: โพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยงข้าม

วัสดุทั้งสองชนิดนี้มีการใช้งานอย่างแพร่หลายใน การเปลี่ยนข้อต่อ วัสดุฝังในร่างกายทำหน้าที่เป็นส่วนต่อประสานแรงเสียดทาน วันนี้ผมจะพาคุณไปเจาะลึกถึงคุณสมบัติของวัสดุ ข้อดี และข้อเสียของมัน มาดูกันว่าคุณได้เลือกใช้ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ในการใช้งานทางคลินิก


  • UHMWPE และ XLPE คืออะไร?

โพลีเอทิลีนที่มีน้ำหนักโมเลกุลสูงมาก (UHMWPE) แบบดั้งเดิม ผลิตโดยการพอลิเมอไรซ์เอทิลีนให้เป็นผงละเอียด แล้วใช้กระบวนการต่างๆ เช่น การขึ้นรูปด้วยการอัด หรือการรีดขึ้นรูปด้วยแรงดันสูงและอุณหภูมิหลอมเหลวสูง UHMWPE ที่ใช้ในข้อต่อเทียมมักผ่านการฉายรังสีในปริมาณต่ำเพื่อฆ่าเชื้อ

โพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยงข้าม (XLPE) เป็นรูปแบบดัดแปลงของ UHMWPE ปริมาณรังสีสำหรับวัสดุบุผิวโพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยงข้ามสูงโดยทั่วไปอยู่ในช่วง 50-100 กิโลเกรย์ หลังจากฉายรังสีแล้ว วัสดุจะถูกให้ความร้อนสูงกว่าอุณหภูมิหลอมเหลว (135°C) หรืออบอ่อนต่ำกว่าอุณหภูมิหลอมเหลว ในบทความนี้ โพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยงข้ามสูงหมายถึง XLPE ที่ผลิตภายใต้เงื่อนไขการประมวลผลเฉพาะเหล่านี้

เนื้อหาบทความ
ภาพที่ 1: กระบวนการผลิตโพลีเอทิลีนที่มีน้ำหนักโมเลกุลสูงและโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามสูง [1]

  • สมรรถนะเชิงกล: UHMWPE เทียบกับ XLPE

การเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลช่วยเพิ่มความหนาแน่นของโพลีเอทิลีน จึงช่วยเพิ่มความทนทานต่อการสึกหรอ อย่างไรก็ตาม คุณสมบัติทางกลของโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลสูงอาจได้รับผลกระทบในระดับหนึ่งเนื่องจากความหนาแน่นของการเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลที่เพิ่มขึ้น และกระบวนการหลังการผลิตอาจส่งผลกระทบต่อคุณสมบัติทางกล/ประสิทธิภาพในการต้านทานการเกิดออกซิเดชันได้อีกด้วย

ประสิทธิภาพการรับแรงดึงแบบกึ่งสถิต

งานวิจัยของ Gomoll และคณะ พบว่า สำหรับระดับความเป็นผลึกที่กำหนด การเชื่อมโยงข้ามสูงในโพลีเอทิลีนจะนำไปสู่การลดลงของโมดูลัส ความแข็งแรงในการแตกหัก และความยืดหยุ่น (ความยืดหยุ่นมีความสัมพันธ์กับความเครียดในการแตกหัก) (ตารางที่ 1 ไฮไลต์สีน้ำเงิน)

ตารางที่ 1: คุณสมบัติทางกายภาพของโพลีเอทิลีนที่มีน้ำหนักโมเลกุลสูงมากที่ปริมาณรังสีต่างๆ

เนื้อหาบทความ

คุณสมบัติทางกลได้มาจากการวิเคราะห์กราฟความเค้น-ความเครียดจริง ในขณะที่ความเหนียวแตกหักถูกกำหนดโดยใช้วิธี J-integral ของ Rice และ Sorenson

ความทนทานต่อการแตกหัก

งานวิจัยของ Gencur et al. [3] แสดงให้เห็นความสัมพันธ์เชิงเส้นระหว่างปริมาณรังสีและความเหนียวแตกหัก (รูปที่ 2) โดยปริมาณรังสีแกมมาสูงจะลดความเหนียวแตกหักของโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามสูงอย่างมีนัยสำคัญ

เนื้อหาบทความ
รูปที่ 2: ความสัมพันธ์ระหว่างค่าความเหนียวแตกหัก (Kc) และปริมาณรังสี (n=60; r2=0.39; p

Gomoll และเพื่อนร่วมงาน[2] พบว่าที่ปริมาณรังสีต่ำ (≤50 kGy) การเชื่อมโยงข้ามจะเพิ่มความทนทานต่อการแตกหัก ในขณะที่โพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามสูงจะแสดงการแตกหักที่ไม่เสถียรโดยธรรมชาติหลังจากถึง JIC (ตารางที่ 1 ไฮไลต์ด้วยสีแดง)

ความต้านทานต่อการเติบโตของรอยแตกเนื่องจากความล้า

Baker และคณะ[4,5] พบว่าค่าการแพร่กระจายรอยแตกเริ่มต้น ΔKincep ลดลงเมื่อปริมาณการเชื่อมโยงเพิ่มขึ้น ใน XLPE ที่ปริมาณ 200 kGy ค่า ΔKincep ลดลง 61% เมื่อเทียบกับ UHMWPE ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการเชื่อมโยงที่สูงมีผลเสียต่อความต้านทานการเติบโตของรอยแตกเนื่องจากความล้า (ตารางที่ 2 ไฮไลต์ด้วยสีน้ำเงิน)

ตารางที่ 2: ข้อมูลการเติบโตของรอยแตกเนื่องจากความล้าสำหรับโพลีเอทิลีนที่มีน้ำหนักโมเลกุลสูงและโพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยง

เนื้อหาบทความ

  • จะเลือกใช้ UHMWPE หรือ XLPE ดี?

โพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยงข้าม (XLPE) แสดงให้เห็นถึงความทนทานต่อการสึกหรอที่ดีเยี่ยมในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกทั้งหมด (THR) เนื่องจากมีความทนทานต่อการสึกหรอจากการเสียดสีและการยึดเกาะเป็นพิเศษ ด้วยเหตุนี้จึงมีการนำโพลีเอทิลีนแบบเชื่อมโยงข้ามสูง (XLPE) มาใช้ในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกทั้งหมดมากขึ้นในปัจจุบัน การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า การผ่าตัด (TKR)

แต่ประสิทธิภาพของการเชื่อมโยงข้ามจะส่งผลต่อ TKR หรือไม่? งานวิจัย [6] ชี้ให้เห็นว่าสิ่งนี้ขึ้นอยู่กับประเภทของการเคลื่อนไหวและความเครียดที่เกี่ยวข้องในแบริ่งโพลีเอทิลีนเป็นส่วนใหญ่

แตกต่างจากข้อต่อแบบลูกบอลและเบ้าที่มีความสอดคล้องสูงซึ่งพบใน THR (ซึ่งมีการสึกหรอแบบเสียดสีและยึดติดที่เป็นเอกลักษณ์) ความสอดคล้องของพื้นผิวข้อต่อกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งใน TKR นั้นค่อนข้างต่ำกว่า โดยเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวแบบเลื่อนและหมุนมากกว่า ดังแสดงในรูปที่ 3

เนื้อหาบทความ
รูปที่ 3 การเคลื่อนที่ของปุ่มกระดูกต้นขาบนถาดกระดูกหน้าแข้ง

ก) บริเวณสัมผัสภายในข้อต่อก่อให้เกิดแรงกดอัดตามพื้นผิวของชิ้นส่วนแทรก ซึ่งตั้งฉากกับพื้นผิวของรากเทียมกระดูกต้นขา

B) เมื่อจุดสัมผัสเคลื่อนที่ พื้นที่สัมผัสใหม่จะเกิดขึ้น ทำให้เกิดโซนความเค้นอัดที่สอดคล้องกัน

ค) การเคลื่อนที่สลับกันของจุดสัมผัสก่อให้เกิดแรงดึงแบบวัฏจักรใต้พื้นผิวข้อต่อของชิ้นส่วนแทรก

จากหลักการทางชีวกลศาสตร์ที่กล่าวมาข้างต้น และเมื่อพิจารณาถึงคุณลักษณะของวัสดุ จะเห็นได้ว่าหากใช้โพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงสูง (XLPE) เป็นวัสดุแทรกในข้อเข่าเทียม (TKA) ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้ ได้แก่ การเกิดหลุม การแยกชั้น และการกระจุกตัวของความเค้น ซึ่งอาจนำไปสู่การแตกหักของวัสดุแทรกได้


สถานการณ์ที่ 1:

ความเค้นดึงที่ขอบของชิ้นส่วนโพลีเอทิลีนและความเค้นเฉือนที่พื้นผิวในบริเวณสัมผัสของข้อต่อสามารถนำไปสู่การเกิดหลุมและการแยกชั้นของชิ้นส่วนได้ อย่างไรก็ตาม การเชื่อมโยงข้ามสามารถลดความต้านทานต่อการล1ามของรอยแตก ทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการสึกหรอเนื่องจากความล้าของชิ้นส่วน สถานการณ์นี้แสดงไว้ในรูปที่ 4

เนื้อหาบทความ
รูปที่ 4: การสึกหรอจากความล้าในเม็ดพลาสติกโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงสูงจากยี่ห้อหนึ่งที่ฝังไว้เป็นเวลาสองปี [6]

ลูกศรด้านซ้ายชี้ให้เห็นรอยแตกร้าวและการแยกตัวของชั้นวัสดุในระยะเริ่มต้นใต้พื้นผิวของชิ้นส่วนแทรก ลูกศรด้านขวาแสดงบริเวณที่เกิดการแยกตัวของชั้นวัสดุตรงกลางของชิ้นส่วนแทรก


สถานการณ์ที่ 2:

เมื่อภาระที่กระทำต่อเสาหน้าแข้งและบริเวณขอบของแผ่นรองเพิ่มขึ้น จะเกิดการสึกหรอในบริเวณนั้น ความแข็งแรงต่อความล้าและความยืดหยุ่นที่ลดลงของ XLPE ทำให้วัสดุนี้ไวต่อความเสียหายประเภทนี้มากขึ้น ในกรณีที่รุนแรง อาจนำไปสู่ผลเสียร้ายแรง เช่น การแตกหักของเสาหน้าแข้งและขอบของแผ่นรอง ดังแสดงในรูปที่ 5

เนื้อหาบทความ
เนื้อหาบทความ
รูปที่ 5: การดึงแผ่นแทรกโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงสูงกลับคืนมาหลังจากใช้งานในร่างกายเป็นเวลา 3.5 ปี (ก) แผ่นแทรกที่แตกหัก (ข) เสาหน้าแข้งที่แตกหัก [7]

การเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลช่วยลดการสึกหรอจากการเสียดสีและการยึดเกาะในวัสดุโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลสูง (XLPE) อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่ามันไม่สามารถลดความเสี่ยงของการลุกลามของรอยแตก การเสียรูป การเกิดหลุม และการแยกชั้นที่พบได้ทั่วไปในข้อเข่าเทียม ความเหนียว ความยืดหยุ่น และความต้านทานต่อความล้าที่ลดลงของโพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลสูง (XLPE) อาจนำไปสู่ความล้มเหลวในที่สุดของชิ้นส่วนข้อเข่าเทียมแบบยึดอยู่กับที่ ดังนั้น การใช้โพลีเอทิลีนที่มีการเชื่อมโยงข้ามโมเลกุลสูงในข้อเข่าเทียมจึงยังคงเป็นที่น่าสงสัย

เนื้อหาบทความ

ดังนั้น เราควรเลือกใช้วัสดุสองชนิดนี้อย่างไรดี? ดูรายละเอียดได้จากตารางด้านล่าง

ตารางที่ 3: คำแนะนำการเลือกวัสดุแทรกที่เหมาะสมที่สุดสำหรับสถานการณ์ต่างๆ

เนื้อหาบทความ

ระบบข้อเข่าเทียม Gass มีชิ้นส่วนโพลีเอทิลีนให้เลือกหลากหลาย ซึ่งขึ้นรูปด้วยการอัดจากวัสดุ UHMWPE นำเข้าจากประเทศเยอรมนี จึงมั่นใจได้ถึงความทนทานต่อการเสียดสีและการยึดติดที่ดีเยี่ยม พร้อมทั้งความทนทานต่อการสึกหรอจากความล้าที่เหนือกว่า

เนื้อหาบทความ

เอกสารอ้างอิง

เนื้อหาบทความ